Lịch Sử : Nhà Thờ La Vang

NHÀ THỜ NGÓI CỔ LA VANG (1901 - 1923)

Tương truyền, Đức Mẹ hiện ra tại La Vang năm 1798. Vào thời gian đó, vua Cảnh Thịnh (Tây Sơn – con thứ Vua Nguyễn Huệ - Quang Trung) ra chiếu chỉ cấm đạo ngày 17 tháng 8 năm 1798, một số các tín hữu ở gần đồi Dinh Cát (nay là thị xã Quảng Trị) phải tìm nơi trốn ẩn tại núi rừng La Vang, và thường tụ tập nhau dưới gốc cây đa cổ thụ, cùng nhau cầu nguyện, an ủi và giúp đỡ nhau.

Một hôm đang khi cùng nhau lần hạt kính Đức Mẹ, bỗng họ nhìn thấy một người phụ nữ xinh đẹp, mặc áo choàng rộng, tay bồng Chúa Hài Đồng Giêsu, có hai thiên thần cầm đèn chầu hai bên. Mẹ bày tỏ lòng nhân từ, âu yếm, và an ủi giáo dân. Mẹ dạy hái một loại lá cây có sẵn chung quanh đó, đem nấu nước uống sẽ lành các chứng bệnh. Mẹ lại ban lời hứa: “Mẹ đã nhận lời các con kêu xin. Từ nay về sau, hễ ai chạy đến cầu khẩn Mẹ tại chốn này, Mẹ sẽ nhận lời ban ơn theo ý nguyện”.

Sự kiện xảy ra trên thảm cỏ gần gốc cây đa cổ thụ nơi giáo dân đang cầu nguyện. Sau đó, Mẹ còn hiện ra nhiều lần như vậy để nâng đỡ và an ủi con cái Mẹ trong cơn hoạn nạn.

Từ chân tượng Đức Mẹ nhìn về phía Quảng trường, tháp cổ và nhà hành hương. Dưới chân tượng đá có hình 2 em bé được bố mẹ chúng dán lên trên bệ đá. Rất nhiều lời cầu nguyện của con cái Mẹ khắp nơi đã được thực hiện tại đây!

Từ đó đến nay sự kiện Đức Mẹ hiện ra tại núi rừng La Vang, qua các thế hệ được loan truyền khắp nơi, và nhiều người chân thành tin tưởng, đến cầu khấn Đức Mẹ. Đức Mẹ La Vang thường được biểu tượng bằng một phụ nữ mặc áo dài Việt Nam bế con cũng mặc trang phục truyền thống Việt Nam.

Lịch sử nhà thờ La Vang vốn được xây trên nền của một miếu thờ Bà (có thể là Phật Bà Quan Âm hoặc bà chúa Liễu Hạnh) cho người đi rừng, nguyên là một mái nhà tranh dưới gốc cây đa và rào sơ bốn mặt, sau sự kiện Mẹ Maria hiện ra năm 1789 được nhường cho giáo dân để xây một nơi tôn kính Mẹ Maria.

Những nhà thờ trước năm 1900 đều chưa tìm được hình ảnh. Khoảng từ năm 1886, Đức Cha Marie Antoine Caspar (Lộc) cho xây lại một ngôi nhà thờ bằng ngói và cho mãi đến năm 1901 nhân dịp đại hội La Vang đầu tiên được tổ chức vào ngày 08 tháng 08 thì mới có Lễ mừng khánh thành nhà thờ.

Ngôi nhà thờ này tồn tại từ năm 1901-1923, Ngôi đền thánh bên trong theo kiểu cách Annam có cột kèo xuyên trên có sức chứa khoảng 400 người. Mặt tiền có hơi theo kiểu Tây với hai tháp vuông. Thiết kế này giống với một số nhà thờ hiện tại ở Miền Bắc (Bùi Chu, Bắc Ninh…) là nhìn mặt tiền thì nhà thờ khá rộng (nhờ có thêm 2 tháp vuông) nhưng trong lòng nhà thờ thì hẹp hơn nhiều. Bên trong, trên bàn thờ có tượng ảnh Đức Chúa Bà mua bên Tây, một bên có Đức Chúa Giêsu đứng là Notre Dame des Victoires. Dưới bàn thờ có tượng ảnh Đức Bà Môi Khôi, có ông thánh Đôminicô và bà thánh Catarinà chầu.

LINH ĐÀI ĐỨC MẸ 1

Linh đài theo kiểu Việt Nam được xây vào khoảng năm 1950 và nằm trước linh đài hiện nay khoảng 15 thước. Linh đài này tồn tại trong khoảng từ năm 1950 – 1960. Có thể thấy bức tượng Đức Mẹ La Vang bên trong linh đài.

TƯỢNG ĐỨC MẸ LA VANG 1

Trong dịp Đại Hội La Vang lần đầu tiên - khánh thành nhà thờ ngói vào ngày 08.08.1900, Đức cha Caspar Lộc đã cung thỉnh bức thánh tượng Đức Mẹ La Vang theo mẫu tượng Đức Bà Chiến Thắng đặt trong ngôi nhà thờ ngói.

"Đức Mẹ mặc áo choàng màu thiên thanh, phủ trên áo trắng ngà, đầu đội triều thiên vàng, chân đứng trên đám mây. Đức Mẹ nhìn đàn con, nét mặt dịu hiền, dáng điện uy nghi. Hai tay Mẹ nâng đỡ Chúa Hài Đồng đứng bên tay mặt như muốn đưa ra giới thiệu cùng chúng ta, trao ban cho chúng ta. Chúa Giêsu Hài Đồng thật duyên dáng trong bộ áo màu hồng, đầu đội triền thiên, chân đứng trên quả địa cầu lấp lánh mấy vì sao. Chúa Hài Đồng một tay níu áo Mẹ, nương tựa vào Mẹ như để làm gương cho ta, một tay giơ ra như để mời gọi ta chay đến cùng Mẹ để tỏ lòng hiếu thảo mến yêu và lãnh nhận muôn ơn lành nhờ lời Mẹ chuyền cầu.

NHÀ THỜ LA VANG GIAI ĐOẠN 1923 – 1961

Trong dịp Đại Hội La Vang 8 (1923), Đức cha Allys Lý nhận thấy số giáo dân hành hương ngày một đông, ngôi nhà thờ ngói thì quá chật hẹp, lại đã xuống cấp, có thể sụp đổ bất cứ lúc nào nên đã quyết định xây dựng ngôi đền thánh rộng lớn tại La Vang.

Ngày lễ Đức Mẹ Lộ Đức 11.02.1924, cha sở Cổ Vưu Morineau Trung phát hiệu lệnh khởi công xây dựng đền thánh La Vang theo đồ án của kiến trúc sư Carpentier, với mức kinh phí dự trù tối thiểu phải hai mươi ngàn đồng bạc.

Ròng rã bốn năm trời với biết bao công sức tiền của đổ ra, công trình Đền Thánh La Vang vĩ đại đã hoàn thành, một Ngôi thánh đường với hai tầng mái và hai cánh thánh giá cổ điển, cùng với cây tháp vuông hai tầng cao ngất nổi bật lên giữa cảnh đồi cát chung quanh và núi rừng xa xa.

Vào lúc 08 giờ sáng ngày 20.08.1928, nhân dịp Đại Hội La Vang 9, Đức cha Allys Lý đã long trọng cử hành nghi thức làm phép nhà thờ mới.

GIAI ĐOẠN KIẾN THIẾT TRUNG TÂM THÁNH MẪU TOÀN QUỐC LA VANG (1961 - 1963)

Ngày 13.04.1961, Hội Đồng Giám Mục Miền Nam Việt Nam đã quyết định La Vang là Trung Tâm Thánh Mẫu Toàn Quốc và chọn đền thánh La Vang làm đền thờ dâng trái tim vẹn sạch Đức Mẹ. Đồng thời chấp thuận một chương trình kiến thiết Trung Tâm Thánh Mẫu La Vang.

Sáng 22.08.1961, ngày xức dầu đền thánh, cũng là ngày cuối cùng trong 6 ngày Đại Hội La Vang 15, trước hàng giáo sĩ và 300.000 giáo dân, Đức ông De Nitris, thư ký Tòa Khâm Mạng, đại diện Tòa thánh tuyên đọc nguyên văn bằng La ngữ sắc chỉ MAGNO NOS SOLATIO của Đức Thánh cha Gioan XXIII nâng Đền Thờ La Vang lên bậc VƯƠNG CUNG THÁNH ĐƯỜNG.

Trong đền thánh La Vang đặt bốn bàn thờ cẩm thạch lấy từ núi Ngũ Hành Sơn. Một bàn thờ chính dâng kính Đức Mẹ và ba bàn thờ phụ dâng kính các thánh tử đạo ba miền Bắc, Trung, Nam. Trên bàn thờ có hình Đức Mẹ La Vang và phù điêu thánh tử đạo Việt Nam. Lúc đó (1961) khi làm lễ, vị Chủ tế vẫn hướng về phía bàn thờ (trừ lúc giảng) chứ chưa quay mặt về phía giáo dân như bây giờ.

LINH ĐÀI BA CÂY ĐA NHÂN TẠO (1961 – NAY)

Dựa theo lời truyền tụng "Đức Mẹ hiện ra trên đám cỏ, dưới gốc cây đa", ban kiến thiết Trung Tâm Thánh Mẫu La Vang, đứng đầu là Đức TGM Phêrô Máctinô Ngô Đình Thục đã chấp thuận đồ án linh đài ba cây đa nhân tạo của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ. Đó là công trình mới lạ, tân kỳ, tái tạo quang cảnh nơi Đức Mẹ hiện ra với ba cây đa bằng bê tông cất thép cao từ 16,50 đến 21,00 mét, vươn mình trên một đồi đá hình đa giác, với những bậc thềm to nhỏ, rộng hẹp, cao thấp khác nhau. Chính giữa là bàn thờ bằng đá cẩm thạch Ngũ Hánh Sơn. Thánh tượng Đức Mẹ La Vang, mẫu tượng Đức Bà xuống ơn ngự trên cao, chính điện, trên một khối đá cẩm thạch vuông vắn khác mẫu tượng mới với chủ đề hoàn toàn khác với hai mẫu tượng cũ Đức Bà Chiến Thắng. Linh đài ba cây đa nhân tạo được khởi công ngày 20.06.1963, vừa xong phần bê tông cốt thép, chưa có phần trang trí mỹ thuật bên ngoài thì bị đình đốn do biến cố ngày 01.11.1963 xảy ra. Hơn 40 năm qua, linh đài vẫn tồn tại nguyên trạng ban đầu.

NHỮNG CÔNG TRÌNH CỦA TRUNG TÂM LA VANG TRƯỚC NĂM 1972

Công trường Mân côi Là khuôn viên trước đền thờ, đã hoàn thành với diện tích 30 x 480 mét, rải đá, tráng nhựa. Hai bên là 15 pho tượng bằng đá cẩm thạch được chạm khắc công phu theo nghệ thuật hiện thực - loại hình nghệ thuật tượng thánh thường thấy - diễn tả Mười Lăm Mầu Nhiệm Mân Côi.

Hồ Tịnh Tâm dự tính nằm ở hai bên hình, là khoảng ruộng trước đền thờ rộng 6 ha, đã đào xong với 30.000 ngày công do giáo dân Huế tự nguyện. Theo thiết kế, hồ được tạo hình theo kiểu hồ Tịnh Tâm thành nội Huế, giữa mỗi hồ có một cù lao nhỏ, bên hồ này xây đài kỷ niệm các đấng Chân Phước tử đạo Việt Nam, bên hồ kia xây đài kỷ niệm các đấng bổn mạng xứ truyền giáo. Nội dung phần này chưa thực hiện.

Phía sau Thánh đường có những công trình như Nhà Tĩnh Tâm, khởi Công ngày 24.04.1962. Hoàn thành và đưa vào sử dụng tháng 10.1963. Đó là ngôi nhà lầu bê tông tường gạch một tầng, hình chữ U, ngang 10 mét, rộng 36 mét, cộng với hai cánh, mỗi cánh 12 mét. Được thiết kế gồm nhiều phòng ngủ, hội trường, phòng đọc sách, phòng giải trí, nhà xe, nhà bếp, và nhà ăn 500 khẩu phần một lúc.

Ngôi nhà hành hương bề thế 2 tầng bên cạnh nhà thờ cũng bị tàn phá không còn dấu tích gì. Ba cây đa và tượng đài Đức mẹ nằm khuất trong lùm cây bên phía phải hình. Các công trình khác như Nhà Hành Hương, Công Trường Thánh Tâm (với tượng đài Kitô Vua đứng trên quả cầu hình bán nguyệt. Một bàn thờ bằng đá cẩm thạch lộ thiên dưới chân tượng. Một hồ nước trong xanh phía trước và một hoa viên tươi tốt bao quanh), Hồ GIÊNÊZARÉT (với hai cầu vồng bắc qua hồ, mỗi cầu rộng 6 mét dài 30 mét, nối liền lộ trình Đền Thánh - Đồi Calvariô - Đền Thánh. Đây là lộ trình chính dành cho các cuộc kiệu lớn) và hệ thống đường sá, điện nước, mương cống, nhà vệ sinh.... Riêng chỉ với những công trình kiến thiết trên đây thôi cũng đã khiến La Vang "phảng phất như một lâu đài thiên quốc…, một kinh thành ánh sáng..., một mảnh thiên đàng rớt xuống miền rừng núi hoang vu.

CHIẾN SỰ LAN TỚI LA VANG

Đỉnh điểm của cuộc chiến là vào ngày giữa năm 1972, chiến sự ác liệc giữa Cộng quân và Quân đội VNCH đã tàn phá thành bình địa toàn bộ Thánh địa La Vang. Ngày 7/7/1972, mặc dù tái chiếm lại được Thành Quảng Trị và La Vang, nhưng tất cả chỉ còn là đống đổ nát. Ngôi thánh đường xinh đẹp trước đây đã bị tàn phá nặng nề.

LA VANG – NHỮNG NĂM THÁNG TRẦM LẶNG 1975

La Vang sau những năm 1972, chiến sự tiếp tục lan rộng cộng với khung cảnh đổ nát khiến khu vực linh địa trở nên trống vắng và hoan tàn. Đặc biệt, sau năm 1975 thì các buổi lễ cũng không được phép tổ chức hoặc gặp rất nhiều khó khăn. Những người muốn đến bên Mẹ La Vang bị xét hỏi, đuổi về nhà, đất đai Linh địa bị thu hẹp nhiều… Giáo hội chỉ còn giữ được Linh đài, Di tích Thánh Đường và phần phụ cận nhỏ xung quanh.

Tại Linh địa cũng không còn Linh mục phụ trách, Linh Mục giáo xứ Diên Sanh gần đó là người duy nhất quản nhiệm La Vang nhưng cũng gặp nhiều khó khăn.

Thánh địa La Vang nằm trong khu vực xưa gọi là Dinh Cát (đời chúa Nguyễn Hoàng vào nam thế kỷ XVI vùng này gọi là Dinh Cát tức Dinh xây trên một vùng đất cát có khi còn gọi là Cát Dinh). Ngày nay thuộc xã Hải Phú huyện Hải Lăng tỉnh Quảng Trị. Nơi này cách Thành Cổ Quảng Trị chừng 6km về phía nam và cách thành phố Huế 58km về phía bắc. Thánh Địa La Vang là trung tâm Thánh Mẫu toàn quốc của giáo hội Công giáo Việt Nam.

THỜI KỲ PHÁT TRIỂN (1894-1960).

1. NGÔI NHÀ THỜ NGÓI.

Năm 1885, khi danh tiếng Đức Mẹ La Vang, qua nhiều ơn lành hồn xác Mẹ ban, đã vượt Địa phận Huế, Đức cha Caspar Lộc quyết định cho xây dựng tại La Vang một ngôi nhà thờ ngói. Mọi vật liệu cần thiết đã được chuẩn bị. Dự định khởi công vào năm 1886. Chẳng may Giáo phận Huế lâm nạn Văn Thân nên trễ mất 9 năm, 1894, mới thực hiện được. Nhà thờ ngói được Đức cha Caspar Lộc làm phép và khánh thành vào dịp Đại hội La Vang lần thứ nhất, với tước hiệu Đức Bà Phù Hộ Các Giáo Hữu.

Đó là ngôi nhà thờ được thiết kế “bên trong theo kiểu cách Annam. Vừa chứa đặng vài trăm người. Mặt tiền có hơi theo kiểu Tây. Bề ngang nhà thờ thì nhỏ mà trước có hai tháp dang ra hai bên nên coi trước mặt tiền tưởng là lớn… Trên bàn thờ có tượng ảnh Đức Chúa Bà mua bên Tây, một bên có Đức Chúa Giêsu đứng là Notre Dame des Victoires, lối một thước hai bề cao, có lồng kính chung quanh nên tượng ảnh còn mới hoài. Dưới bàn thờ có tượng ảnh Đức Bà Môi Khôi, có ông thánh Đôminicô và bà thánh Catarinà chầu”(7).

Nhà thờ ngói tồn tại được bao lâu? Không thể dựa vào năm khởi công xây dựng đền thánh mới để xác định vì đền thánh mới được xây dựng ở vị trí khác, không cần thiết phải triệt hạ cái cũ để làm cái mới. Trong hồi ký viết tay cha Matthêô Lê Văn Thành cho biết: “Vào tháng 5-1925 khi ngài (cha Giacôbê Kinh) làm phó xứ Cổ Vưu…, lúc linh mục Morineau Trung vào tĩnh tâm ở Huế ngài thay thế lên La Vang đôn đốc công việc triệt hạ ngôi nhà thờ cũ”(8). Đúng vậy, vào một tối tháng 5-1925, căn gần tháp tự động đổ xuống. May mà giáo hữu đọc kinh tối xong vừa mới ra về.

Vậy có thể xác định nhà thờ ngói tồn tại được 25 năm, từ năm 1900 đến năm 1925.

Sau bao nhiêu năm, các nhà nghiên cứu về Giáo phận Huế và về Thánh địa La Vang đã nỗ lực tìm kiếm hình ảnh ngôi nhà thờ ngói cổ này nhưng không tìm thấy. Mãi gần đây, qua mạng truyền thông Internet, theo địa chỉ https://archives.mepasie/fr, Phòng Lưu trữ Hội Thừa sai Paris công bố nhiều bức ảnh chụp quý hiếm về Thánh địa La Vang, trong đó có bức ảnh chụp ngôi nhà thờ ngói cổ.

Xác định được bức ảnh này chính là bức ảnh ngôi nhà thờ ngói cổ nhờ đối chiếu với bức tranh vẽ DCB LA VANG (DINH CHÚA BÀ LA VANG = THÁNH ĐƯỜNG ĐỨC MẸ LA VANG) của họa sĩ Nguyễn Khắc Nhân.

Nguyên, sau khi vua Thành Thái bị phế truất năm 1907, họa sĩ Nguyễn Khắc Nhân, Viện sĩ Hàn lâm Biên tu, vị trung thần của nhà vua cũng bị bắt giam ở ngục Quảng Trị. Tại đây cụ Nhân gặp cụ Nguyễn Hữu Bài. Cụ Bài mến tài giới thiệu cụ Nhân với cha sở Cổ Vưu Cadière (cố Cả).

Nhờ cuộc đào duyên hội ngộ này, cụ Nhân đã để lại nhiều tác phẩm hội họa Công giáo giá trị, trong đó có bức tranh Thánh đường La Vang (Nhà thờ ngói cổ).

Nhìn kỹ bức tranh vẽ, chính diện mặt tiền nhà thờ, phía trên cửa ra vào in nổi 5 chữ Nôm: La Vang Cung Chủ Mẫu (La Vang Cung Điện Mẹ Chúa Trời = Đền Thờ Đức Mẹ La Vang).

BỨC TRANH THÁNH ĐƯỜNG LA VANG (NHÀ THỜ NGÓI CỔ)

CỦA HỌA SĨ NGUYỄN KHẮC NHÂN

(Ảnh: Linh địa La Vang)

Bức tranh này được vẽ vào khoảng trước năm 1910, vì qua năm 1910, cha Cadière về Pháp có mang theo để ấn loát, phát hành rộng rãi vào năm 1913. Các gia đình Công giáo Huế và Quảng Trị đều có mua về treo trên bàn thờ. Cha Stanilaô Nguyễn Văn Ngọc cho đăng lại trong Linh địa La Vang, 1970.

Đối chiếu với bức tranh vẽ, bức ảnh chụp đã xuống cấp, hai tháp đã tách khỏi thân nhà thờ ngả ra hai bên, nhất là tháp bên trái ngả hẳn khỏi thân nhà thờ cả gang tay. Mái ngói của nhà thờ cũng, theo thời gian, bị uốn cong, xệ xuống, chứng tỏ bức ảnh này được chụp không lâu trước khi nhà thờ sụp đổ và bị triệt hạ vào năm 1925.

NHÀ THỜ NGÓI CỔ

(Ảnh: Phòng Lưu trữ MEP: https://archives.mepasie/fr)

THÁNH TƯỢNG ĐỨC MẸ LA VANG – NỮ VƯƠNG CHIẾN THẮNG.

Trong dịp Đại hội La Vang lần đầu tiên – Khánh thành nhà thờ ngói vào ngày 8-8-1900, Đức cha Caspar Lộc đã cung thỉnh từ Pháp bức thánh tượng Đức Mẹ La Vang theo mẫu tượng Đức Bà Nữ Vương Chiến Thắng đặt trong ngôi nhà thờ ngói.

“Đức Mẹ mặc áo choàng màu thiên thanh, phủ trên áo trắng ngà, đầu đội triều thiên vàng, chân đứng trên đám mây. Đức Mẹ nhìn đàn con, nét mặt dịu hiền, dáng điệu uy nghi. Hai tay Mẹ nâng đỡ Chúa Hài Đồng đứng bên tay mặt như muốn đưa ra giới thiệu cùng chúng ta, trao ban cho chúng ta. Chúa Giêsu Hài Đồng thật duyên dáng trong bộ áo màu hồng, đầu đội triều thiên, chân đứng trên quả địa cầu lấp lánh mấy vì sao. Chúa Hài Đồng một tay níu áo Mẹ, nương tựa vào Mẹ như để làm gương cho ta, một tay giơ ra như để mời gọi ta chạy đến cùng Mẹ để tỏ lòng hiếu thảo mến yêu và lãnh nhận muôn ơn lành nhờ lời Mẹ chuyển cầu”(9).

Sau khi nhà thờ ngói bị triệt hạ, bức thánh tượng này được đặt tại đền thờ mới. Đến thời cha sở Giuse Trần Văn Tường, ngài cho thay thánh tượng khác với kích thước lớn hơn. Thánh tượng cũ được đưa vào tôn kính trong Linh đài Bát Giác xây dựng năm 1955. Năm 1963, Linh đài Bát giác nhường chỗ cho Linh đài Ba cây đa nhân tạo, bức thánh tượng Nữ Vương Chiến Thắng được cất giữ như một báu vật của Thánh địa La Vang.

THÁNH TƯỢNG ĐỨC MẸ LA VANG

MẪU TƯỢNG NỮ VƯƠNG CHIẾN THẮNG

(Ảnh: Trung tâm Thánh Mẫu La Vang)

Bức thánh tượng quý giá này đã bị hủy hoại trong cuộc chiến Mùa Hè Đỏ Lửa1972, nay không còn nữa.

2. GIẾNG ĐỨC MẸ.

Năm 1903, khi lên chăm sóc vườn Mẹ, cha phó Cổ Vưu Giuse Nguyễn Xuân Cảnh đã cho đào một giếng đất ngay trước nhà thờ ngói cổ. Giáo dân quen gọi là Giếng Đức Mẹ.

Nước giếng Đức Mẹ không trong lắm nhưng có vị ngọt và mát, không bị ô nhiễm bởi môi trường bên ngoài nên có thể uống ngay, không cần nấu chín.

Vẫn biết nước giếng Đức Mẹ là nước uống bình thường không mang dược tính gì cả, nhưng từ truyền khẩu ngày xưa đến thực tế ngày nay nhiều bệnh nhân uống nước giếng Đức Mẹ mà được lành các bệnh tật là do bởi lòng thành kính cậy tin quyền phép Đức Mẹ được Mẹ ban ơn lành theo ý nguyện mà thôi.

GIẾNG ĐỨC MẸ, NGUỒN MẠCH MỌI ƠN LÀNH

(Ảnh: Phòng Lưu trữ MEP: https://archives.mepasie/fr)

GIẾNG ĐỨC MẸ, NGUỒN MẠCH MỌI ƠN LÀNH

(Ảnh: Nhà Truyền thống La Vang)

Ngày nay, hơn một thế kỷ đã trôi qua, giếng Đức Mẹ vẫn được bảo quản sạch đẹp, vệ sinh làm tăng vẻ mỹ quan vườn Mẹ, nhưng trên hết giếng Mẹ là một bảo chứng tình yêu tuyệt vời đối với con cái Mẹ. Từ mạch tự nhiên này, biết bao ơn lành hồn xác Đức Mẹ đã đổ xuống cho con cái Người.

3. ĐỀN THÁNH LA VANG.

Trong dịp Đại hội La Vang 8 (1923), Đức cha Allys Lý, Giám mục Giáo phận Huế nhận thấy số giáo dân hành hương ngày một đông, ngôi nhà thờ ngói thì quá chật hẹp, lại đã xuống cấp, có thể sụp đổ bất cứ lúc nào nên ngài đã quyết định xây dựng ngôi đền thánh rộng lớn tại La Vang. Đức cha đã giao phó trọng trách này cho cha sở Cổ Vưu René Morineau (cố Trung).

Ngày Lễ Đức Mẹ Lộ Đức 11-2-1924, cha sở Cổ Vưu Morineau Trung phát hiệu lệnh khởi công xây dựng Đền thánh La Vang theo đồ án của kiến trúc sư Carpentier, với mức kinh phí dự trù tối thiểu phải hai mươi ngàn đồng bạc Đông Dương.

Ròng rã bốn năm trời với biết bao công sức tiền của đổ ra, công trình Đền thánh La Vang vĩ đại đã hoàn thành, ngoại trừ phần tháp chuông chưa xong.

ĐỀN THỜ ĐỨC MẸ LA VANG, 1928

(Ảnh: Phòng Lưu trữ MEP: https://archives.mepasie/fr)

(Đăng lại trong Tb. Vì Chúa. Số 18, 1937, tr.1)

“Ngôi thánh đường với hai tầng mái và hai cánh thánh giá cổ điển, cùng với cây tháp vuông hai tầng cao ngất nổi bật lên giữa cảnh đồi cát chung quanh và núi rừng xa xa. Đây là ngôi nhà thờ ngói thứ hai minh chứng lòng thành kính Đức Mẹ La Vang của giáo dân toàn quốc”(10).

8 giờ sáng ngày 20-8-1928, ngày đầu trong Tam nhật Đại hội La Vang 9, Đức cha Allys Lý đã long trọng cử hành nghi thức làm phép nhà thờ mới. Còn nghi thức làm phép chuông, cũng do Đức cha Allys cử hành nhưng chậm hơn, vào ngày Chúa nhật 30-9-1928.

Qua năm tháng Đền thánh La Vang bị hư hại nặng. Năm 1959, cha sở La Vang Giuse Trần Văn Tường đã cho trùng tu, thay toàn bộ tuồng gỗ bằng vài sắt Eiffel, lợp mái ngói và đóng trần mới.

4. NHÀ CHA SỞ.

Song song với việc xây dựng đền thánh, một căn nhà ngói làm nhà cha sở cũng được hoàn thành. Đời cha sở Giuse Trần Văn Tường, nhà được nâng cấp thành căn lầu rộng rãi khang trang, vừa làm nhà cha sở, vừa làm nhà tĩnh tâm cho 100 linh mục đến La Vang trong các dịp lễ lớn. Căn nhà này bị sụp đổ trong chiến tranh. Thời cha Emmanuen Nguyễn Vinh Gioang được sửa chữa vừa làm nhà cha sở vừa làm nhà nguyện. Sau này cha quản nhiệm Giuse Dương Đức Toại cho cải tạo thành Nhà Trung Tâm.

5. LINH ĐÀI BÁT GIÁC.

Để chuẩn bị Đại hội La Vang 13 (1955), linh mục trưởng ban tổ chức Matthêô Lê Văn Thành, được sự đồng thuận của các linh mục hạt Quảng Trị, đã cho xây Linh đài Đức Mẹ ngay vị trí bàn thờ trong nhà thờ ngói cổ, tức là nơi Đức Mẹ đã đứng khi hiện ra. Để xác định, linh mục Matthêô Lê Văn Thành cho biết:

“Vào tháng 5-1925… Một buổi tối nọ, ngài (linh mục Giacôbê Nguyễn Linh Kinh) bảo mấy ông thợ mộc chuốt cho ngài một cọc lim vót nhọn, rồi với hai người khỏe mạnh đóng sâu dưới bàn thờ. Xong công việc ngài lấp đất lại, yêu cầu hai người giúp việc tuyệt đối giữ bí mật. Đã 30 năm qua, nay bắt tay vào tìm kiếm cái cột lim, ba mươi người đào xới cả vùng trên nền nhà thờ cũ thật vất vả. Cuối cùng tìm được cái cột lim nằm sâu dưới đất”(11).

Linh mục Matthêô Lê Văn Thành “cho mời ông Hồ Văn Hải, kỹ sư công chánh hồi hưu, một tân tòng có lòng sùng kính Đức Mẹ. Là nhà thầu khoán, ông thiết kế một đài Á Đông kiểu tám góc… Sau khi được sự đồng ý, ông khởi công và chỉ nửa tháng xây cất, đài Đức Mẹ được cơ bản hoàn tất…”(11).

Linh mục quản xứ Giuse Trần Văn Tường và linh mục trưởng ban tổ chức Đại hội La Vang 13 Matthêô Lê Văn Thành đồng thuận đặt tên là Linh đài Bát Giác, theo ý nghĩa Tám mối Phúc thật: Đức Mẹ là Đấng duy nhất bao hàm đầy đủ Tám mối Phúc thật. Còn khách thập phương hành hương, thấy mỗi tầng mái chỉ có bốn góc nên gọi Linh đài Tứ Giác.

Thánh tượng Đức Mẹ La Vang – Nữ Vương Chiến Thắng có từ năm 1900 được cung thỉnh đặt chính giữa bàn thờ trong Linh đài Bát Giác.

LINH ĐÀI BÁT GIÁC

(Ảnh: Nhà Truyền thống La Vang)

Linh đài Bát Giác hiện nay không còn nữa, đã nhường chỗ cho Linh đài Ba cây đa nhân tạo. Nhưng ba cây nhân tạo được xây “lùi về phía sau độ 15 thước”(12), nên Linh đài Bát Giác – địa điểm theo tương truyền Đức Mẹ đã đứng khi hiện ra – là trước Linh đài Ba cây đa nhân tạo khoảng 15 thước.

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

Trong ảnh, Ngôi nhà thờ đã xuống cấp nhiều, tháp bên phía trái đã có dấu hiệu bị nứt và nghiêng lún và sau đó tự động đổ xuống vào tháng 5.1925 nhưng không làm ai bị thương. Hình ảnh của ngôi nhà thờ này hiện đang được lưu trữ tại Hội Thừa Sai Paris.

Vào lúc 08 giờ sáng ngày 20.08.1928, nhân dịp Đại Hội La Vang 9, Đức cha Allys Lý đã long trọng cử hành nghi thức làm phép nhà thờ mới.

Hình ảnh Vương cung thánh đường La Vang chụp năm 1931, giáo dân với trang phục đặc trưng và nón lá.

Nhà thờ cổ Đức Mẹ La Vang trước chiến tranh còn nguyên vẹn. [tư liệu LM Nguyên Thanh]

Đại lễ Đại Hội La Vang lần 15 ngày 22/08/1961

Ngày 13.04.1961, Hội Đồng Giám Mục Miền Nam Việt Nam đã quyết định La Vang là Trung Tâm Thánh Mẫu Toàn Quốc và chọn đền thánh La Vang làm đền thờ dâng trái tim vẹn sạch Đức Mẹ. Đồng thời chấp thuận một chương trình kiến thiết Trung Tâm Thánh Mẫu La Vang.

Đại lễ Đại Hội La Vang lần 15 ngày 22/08/1961

Trong hình trên, Ba Vị Giám mục đứng ở đây lúc đó chắc cũng không nghĩ là ngôi Thánh đường trước mặt sẽ bị bom đạn phá tan tành và trong tương lai sẽ có một ngôi thanh đường nguy nga khác được xây nên trên ngay chỗ các Ngài đang đứng.

- Đức Mẹ La Vang_ Việt Nam :

Tượng Đức Mẹ bên gốc đa cổ thụ, Đức Mẹ đã hiện ra tại đây vào năm 1798 _ ở Làng La Vang thuộc xã Hải Phú ,huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, thuộc Tổng Giáo phận Huế.Vietnam.

-SỰ TÍCH ĐỨC MẸ LA VANG

Our Lady of Lavang

November 22: Our Lady of Lavang, Viet Nam (1798)

The fact that the Blessed Virgin visited a small group of Catholics in the little jungle village of Lavang, in Viet Nam, in 1798, is not surprising to anyone who knows the ways of the Mother of God. She has always been faithful to her children by grace.

It was as a result of one period of persecution that a number of Vietnamese Catholics found refuge about 1785 in a jungle that hardy foresters would hesitate to penetrate. Here they stayed hidden, suffering privations, dangers, and illnesses, in order to practice their religion. One of the few comforts they had was reciting the rosary every day at dusk.

On one such evening, they were first frightened and then enchanted to behold a Woman and Child standing nearby in a mysterious glow of light. Simple as these people were, some among them recognized the Virgin Mother and Her Child. All listened entranced while Mary told them softly that she was fully aware of their hardships and of their chronic sickness due to contaminated water. She told them to gather certain leaves that grew near and make a strong tea of them; this would keep them healthy. Solemnly she added, “From this day on, prayers said on this spot will be heard – and answered.” The year was 1798.

Our Lady of Lavang

Not long after the Virgin’s visit, the people heard that the persecution they escaped had ended. Most went back to their original homes; they could talk about little but the apparition they had seen, and word of this miracle spread.

By 1820 even the Buddhists believed in Our Lady’s promise and built the first little shrine, a pagoda, on the spot where Mary had been seen. Within a short time these Buddhists become Christians; and their small shrine became the first Church of Our Lady of Lavang. The faithful found solace and courage in this devotion in times of oppression and general misery that have come again and again to the Vietnamese.

In 1885 during a period of rabid anti-Christianity, the Lavang chapel was burned; a priest, Father Philip Minh, now Blessed Philip, was beheaded. There was another lull between attacks and work was begun on a building to replace the burnt chapel.

There were great difficulties in transporting supplies plus a lack of adequate funds, but the great church of Our Lady of Lavang somehow evolved to completion and was dedicated in 1901 in the name of the Protecting Mother of the faithful. A congress of all dioceses of Viet Nam was called and Lavang became a place of pilgrimage for countless devout people of Southeast Asia.

During the Marian Congress of 1961, a new basilica of Our Lady of Lavang was dedicated by Archbishop Peter Ngo-Dinh Thue of Hue. At that time he told Catholics of South Viet Nam that he received messages still from Catholics in North Communist Viet Nam who say they never fail to believe that the Holy Virgin of Lavang will one day deliver their country from Communist oppressors.

Viet Nam is a land of many martyrs. Across the centuries, devoted religious, scholars, leaders and the poor have paid homage to Mary.

Our Lady of Lavang.

*from The Woman in Orbit

SOURCE:https://www.roman-catholic-saints.com/our-lady-of-lavang.html

- Đại Hội La Vang Lần Thứ 15 năm 1961 ( 15 tháng 8 đến 22 tháng 8 ):

Đại Hội La Vang 15 diễn ra trong 6 ngày, 3 ngày vọng lễ và 3 ngày chính lễ. Đức TGM Phêrô Máctinô Ngô Đình Thục chủ trì Đại Hội.

Đây là lần Đại Hội có quy mô và vĩ đại nhất từ trước tới nay, với nội dung phong phú và khối lượng công việc khổng lồ. Chính trong lần Đại Hội này, Đức cha PM Ngô Đình Thục, TGM Huế, thay mặt HĐGMV đã long trọng tuyên bố: "Kể từ nay, Vương Cung Thánh Đường và khu vực La Vang là Nhà của Mẹ, Đất của Mẹ, là Trung Tâm Thánh Mẫu Toàn Quốc."

Đức cha Phêrô Maria Phạm Ngọc Chi chủ lễ rước kiệu Đức Mẹ. Có sự tham dự của 3 vị Tổng Giám mục[33], 10 vị Giám mục, 300 Linh mục, 1000 tu sĩ nam nữ và khoảng 300.000 người lương giáo đến từ các giáo phận: Huế, Kontum, Nha Trang, Long xuyên, Vĩnh Long, Sài Gòn, Qui Nhơn, Mỹ Tho, Cần Thơ, Đà Lạt, Nam Vang và Ai Lao...
Đặc biệt có hai phái đoàn cao cấp của chính phủ VNCH, một do tổng thống Ngô Đình Diệm (16.08), một do phó tổng thống Nguyễn Ngọc Thơ (21.08), và tướng Hungari Perakiraly đến tham dự Đại Hội.

-VIDEO:Đức Mẹ La Vang_Our Lady of Lavang._playlists.

-VIEW:LỊCH SỬ ĐẠI HỘI HÀNH HƯƠNG ĐỨC MẸ LA VANG

-VIDEO :ĐẠI HỘI LAVANG LẦN THỨ 30_13-08-2014 _Thánh Địa Lavang Vietnam.

Đức Mẹ La Vang_ 2014_
Làng La Vang thuộc xã Hải Phú, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị_Vietnam

-VIDEO :Đêm Hoa Đăng dâng Mẹ Maria tại Linh Địa La Vang (14-08-2012 )

- Tìm hiểu Lịch sử - Vương Cung Thánh Đường La Vang - Quảng Trị - Việt Nam :

La Vang - Our Lady of La Vang Church in 1968. Built in 1928, it was destroyed during the North Vietnamese 1972 Easter offensive.
photo by David Sciacchitano

FDC 7-7-1962 Đức Mẹ La Vang

Vietnam FDC 7-7-1962, La Sainte Marie de LA VANG

1967 _Shrine at Our Lady of Lavang Church, September
photo by David Sciacchitano

1968_La Vang Church in Quang Tri -

1968 _Shrine at Our Lady of Lavang Church,
photo by Thomas Beach

Roman Catholic church in Quang Tri - photo by Thomas Beach

1969_ Catholic Church in Quang Tri - Nhà thờ La Vang - by Raphael Padgett.

Roman Catholic Church and shrine at La Vang, south of Quang Tri City June 1969
James Evans Collection

Roman Catholic Church and shrine at La Vang, south of Quang Tri City
James Evans Collection

Nhà thờ La Vang
photo by Thomas Beach

La Vang, town south of Quang Tri City, on July 6, 1972 #Michel Laurent/AP.
QUẢNG TRỊ 1972 - Nhà thờ La Vang phía nam TP Quảng Trị, ngày 6-7-1972

1972 _La Vang Church -
Binh sĩ VNCH tại nhà thờ La Vang thuộc quận Hải Lăng trong chiến dịch tái chiếm Quảng Trị. Nhà thờ này được xây dựng năm 1928 và đã bị phá huỷ trong trận chiến mùa Hè năm 1972.

Allen Schaefer ©Stars and StripesNear Quang Tri City, South Vietnam, July, 1972: A tank carrying South Vietnamese troops rumbles past a shattered religious statue outside the shell-damaged La Vang Cathedral. ARVN forces were mounting an attempt to retake Quang Tri City from the North Vietnamese, who had seized it two months earlier

1972_Nhà thờ La Vang

- PHOTO : 🌹PHOTO of 🙏 La Vang Church ✝️ In Quang Tri Province, Vietnam_1925-1972🔥_Tuyen Dinh Photograph Collection.

- VIDEO :💥 Đức Mẹ🌷La Vang 💐_Our Lady of Lavang._Playlist.

The Basilica of Our Lady of La Vang

Built in 1925, it was bombed in 1972 during the war. The narthex and bell tower remain standing, but the rest of the original building is gone. There is a temporary structure attached to it for indoor mass, but they are building a new church in the field behind this church.

Quang Tri province, central Vietnam