Việt Nam trước 1954
VIETNAM BEFORE 1954_Part 1 of 2

22 September 1900 edition of L'Illustration
The scene shows the arrival at the “Porte de Chine” of the military commander of Guangxi, Marshal Su Yuan Chuan (蘇元春)[Su Yuanchun] and his official entourage on 16 July 1900. The procession of sedan chairs, guarded by soldiers, had just passed through the outer gatehouse into French Indo-China (Vietnam). Marshal Su had been invited as a guest to celebrate the inaugural train of the railway connecting Hanoi with Dang Dong (同登 Tongdeng ), close to the Nam-Quan (南關) frontier post between China and Vietnam. The large main gate, located behind the small outer gatehouse, survives today as a heritage building near today’s Friendship Pass (友誼關 s:友谊关 Youyiguan.)
Bức ảnh ghi lại cảnh vị chỉ huy quân sự của tỉnh Quảng Tây, Thống chế Su Yuan Chuan (蘇元春) và đoàn tùy tùng của ông đến "Cổng Trung Hoa" vào ngày 16 tháng 7 năm 1900. Đoàn rước kiệu, được binh lính hộ tống, vừa đi qua cổng ngoài vào lãnh thổ Đông Dương thuộc Pháp (Việt Nam). Thống chế Su được mời làm khách danh dự để tham dự lễ khánh thành tuyến đường sắt nối Hà Nội với Đồng Đăng, gần cửa khẩu Nam Quan giữa Trung Quốc và Việt Nam. Cổng chính lớn, nằm phía sau cổng ngoài nhỏ, vẫn còn tồn tại đến ngày nay như một công trình kiến trúc di sản gần cửa khẩu Hữu Nghị Quan (友誼關).
Phần đất thuộc lãnh thổ Việt Nam gần Ải Nam Quan cuối thế kỷ 19. Trong hàng nghìn năm lịch sử, Ải Nam Quan đã gắn với nhiều biến động trong quan hệ giữa hai triều đại phong kiến Việt Nam – Trung Quốc.
Làng xóm trên phần đất Trung Quốc gần Ải Nam Quan. Đến thời nhà Minh, Ải Nam Quan được đổi tên lần lượt thành Trấn Di Quan và Trấn Nam Quan. Tên Trấn Nam Quan được dùng cho đến hết thời nhà Thanh.
Chính tại đây, năm 1894, vị Kinh lược (thay mặt vua) ở Bắc kỳ là Hoàng Cao Khải đã đứng ra vận động dựng một tượng đài theo phong cách phương Tây về hình loại (nhân vật đứng trên đỉnh một trụ đá) nhưng lại đậm chất bản địa bởi những hình khối dễ nhận ra: Vóc dáng trống đồng hay các cây cột của kiến trúc đình làng. Trên đỉnh trụ này là vị Hoàng đế nổi tiếng chống ngoại xâm trong tư thế gợi lại sự tích "Vua Lê trả gươm".
Hình ảnh Đền Quán Thánh được khánh thành sau khi trùng tu (1895-1896) của Toàn quyền Đông Dương Armand Rousseau (st&cl).
Cổng vào Đền Quan Thánh
Đền Quán Thánh - Một trong "Thăng Long tứ trấn"
Đền thờ Huyền Thiên Trấn Vũ, vị thần được người dân tin thờ để phù hộ sự bình an, sức khỏe và xua đuổi tà ma.Đền Quán Thánh, tên chữ là Trấn Vũ Quán, có từ đời Lý Thái Tổ (1010 - 1028), thờ Huyền Thiên Trấn Vũ, là một trong bốn vị thần được lập đền thờ để trấn giữ bốn cửa ngõ thành Thăng Long khi xưa (Thăng Long tứ trấn). Nơi đây cũng từng là một trong bốn Đạo quán lớn của Đạo giáo ở Thăng Long.
Đền Quán Thánh nằm bên cạnh Hồ Tây, cùng với chùa Kim Liên và chùa Trấn Quốc
Pho tượng thần Huyền Thiên Trấn Vũ được đúc bằng đồng đen vào năm Vĩnh Trị thứ 2 (1677), đời Lê Hy Tông. Tượng cao 3,96m, chu vi 8m, nặng 4 tấn tọa trên tảng đá cẩm thạch cao 1,2m.
-VIDEO :1850-1956_ Indochine_ ECPAD
Thành cổ Hà Nội_Citadelle de Hanoï
1884-1885_Pagode Royale. Réduit de la citadelle de Hanoi.(Chùa Hoàng Gia. Thành cổ Hà Nội)
Kính Thiên Palace, rebuilt by emperor Gia Long as private residence when travelling to North Vietnam which was later destroyed by the colonial French (photo taken during the French invasion of Tonkin in 1883)
Điện Kính Thiên (chữ Hán: 敬天殿,Kính Thiên điện) là công trình trung tâm của hoàng cung nhà Hậu Lê ở đô thành Đông Kinh (Hà Nội). Đến năm 1841 (đời Thiệu Trị) thì được đổi tên thành điện Long Thiên.
Điện Kính Thiên xưaTheo Đại Việt Sử ký toàn thư, điện Kính Thiên được xây dựng năm 1428 đời vua Lê Thái Tổ và hoàn thiện vào đời vua Lê Thánh Tông. Điện Kính Thiên là nơi vua Lê Thái Tổ tuyên bố lên ngôi (1428), và về sau này trở thành nơi cử hành các nghi lễ long trọng nhất của triều đình, nơi đón tiếp sứ giả nước ngoài, nơi thiết triều bàn những việc quốc gia đại sự và thờ cúng.
Năm 1816, tòa điện này được vua Gia Long cho xây dựng lại. Điện Kính Thiên trở thành hành cung cho các vị vua triều Nguyễn mỗi khi tuần du ra Bắc.Vua Thiệu Trị đã cho đổi tên điện Kính Thiên thành Long Thiên vào năm 1841. Đôi rồng chầu và bậc thềm đá phía trước điện được giữ nguyên từ thời Lê Sơ (thế kỷ 15) cho đến nay.
Năm 1886, điện bị thực dân Pháp phá huỷ để xây nhà ban chỉ huy pháo binh, hiện chỉ còn di tích thềm bậc và nền điện (trong khu Thành cổ Hà Nội ngày nay).
Theo Đại Việt Sử ký toàn thư, điện Kính Thiên được xây dựng năm 1428 đời vua Lê Thái Tổ và hoàn thiện vào đời vua Lê Thánh Tông. Điện Kính Thiên là nơi vua Lê Thái Tổ tuyên bố lên ngôi (1428), và về sau này trở thành nơi cử hành các nghi lễ long trọng nhất của triều đình, nơi đón tiếp sứ giả nước ngoài, nơi thiết triều bàn những việc quốc gia đại sự và thờ cúng.
Năm 1816, tòa điện này được vua Gia Long cho xây dựng lại. Điện Kính Thiên trở thành hành cung cho các vị vua triều Nguyễn mỗi khi tuần du ra Bắc.Vua Thiệu Trị đã cho đổi tên điện Kính Thiên thành Long Thiên vào năm 1841. Đôi rồng chầu và bậc thềm đá phía trước điện được giữ nguyên từ thời Lê Sơ (thế kỷ 15) cho đến nay.
Năm 1886, điện bị thực dân Pháp phá huỷ để xây nhà ban chỉ huy pháo binh, hiện chỉ còn di tích thềm bậc và nền điện (trong khu Thành cổ Hà Nội ngày nay).
Điện Long Thiên năm 1873Năm 1816, tòa điện này được vua Gia Long cho xây dựng lại. Điện Kính Thiên trở thành hành cung cho các vị vua triều Nguyễn mỗi khi tuần du ra Bắc. Vua Thiệu Trị đã cho đổi tên điện Kính Thiên thành Long Thiên vào năm 1841. Đôi rồng chầu và bậc thềm đá phía trước điện được giữ nguyên từ thời Lê Sơ (thế kỷ 15) cho đến nay.
Hà Nội - Escalier de l'ancienne Pagode Royale, Reduits de la Citadelle.(Hà Nội - Cầu thang chùa Hoàng gia cũ, Di tích Hoàng thành)Điện Kính Thiên (chữ Hán: 敬天殿) là di tích trung tâm, là hạt nhân chính trong tổng thể các địa danh lịch sử của thành cổ Hà Nội. Điện Kính Thiên chiếm vị trí trung tâm của khu di tích. Trước điện Kính Thiên là Đoan Môn rồi tới Cột Cờ Hà Nội, phía sau có Hậu Lâu, Cửa Bắc, hai phía đông và tây có tường bao và mở cửa nhỏ. Dấu tích điện Kính Thiên hiện nay chỉ còn là khu nền cũ. Phía nam nền điện còn có hàng lan can cao hơn một mét. Mặt trước, hướng chính nam của điện Kính Thiên xây hệ thống bậc lên bằng những phiến đá hộp lớn.Thềm điện gồm 10 bậc, 4 rồng đá chia thành 3 lối lên đều nhau tạo thành thềm rồng. Bốn con rồng đá được tạo tác vào thế kỷ 15 thời nhà Lê.Điêu khắc rồng đá điện Kính Thiên là một di sản kiến trúc nghệ thuật tuyệt tác, tiêu biểu cho nghệ thuật điêu khắc thời Lê sơ. Được chạm trổ bằng đá xanh, rồng đá có đầu nhô cao, đầu to, mắt tròn lồi, sừng dài có nhánh, bờm lượn ra sau, miệng hé mở, ngậm hạt ngọc. Thân rồng uốn lượn mềm mại thành nhiều vòng cung, nhỏ dần về phía nền điện ở trên. Trên lưng rồng có đường vây dài nhấp nhô như vân mây, tia lửa. Hai thành bậc ở hai bên thềm điện là hai khối đá chạy dài, chính là hai con rồng được cách điệu hoá. Nền điện Kính Thiên và đôi rồng chầu đã phần nào phản ánh được quy mô hoành tráng của điện Kính Thiên xưa.
Bộ ảnh của Toàn Quyền Đông Dương Armand Rousseau_"Memoire Du VIETNAM 1895-1896"by Armand Rousseau.
còn lưu lại nhiều Bức hình quý giá về Thành Hà Nội trước khi bị phá hủy. Trong ảnh, Cửa Đoan Môn thẳng với Sở Pháo thủ của quân Pháp .
Người Pháp chỉ giữ lại duy nhất cửa Bắc và cột cờ để quy hoạch lại Hà Nội theo đúng chuẩn một thành phố phương Tây. Trong ảnh là quang cảnh bên trong thành Hà Nội. Ảnh Armand Rousseau
Toàn quyền Đông Dương Armand Rousseau - thành Hà Nội (1895-1896)
Cảnh thành Hà Nội nhìn từ xa (cửa Sơn Tây)
1884-1885_ Cổng Thành Hà Nội.

Đường bên trong thành khi đã có sự chiếm đóng của Pháp.

Auteur : Brau de Saint-Pol Lias, Xavier (1840-1914). Photographe. Donateur Date d'édition : 1885. Nguồn:Thư viện quốc gia Pháp ↓

Decauville - Tonkin - Hà Nội, 1888-1891 - Porte Est de la Citadelle(Cổng phía Đông của Thành cổ)
Điện Kính Thiên năm 1886
Kinh Thiên Palace showing the front-entrance Dragon Steps (1886)
Citadelle de Hanoï, Blockhaus-Nord.(Thành cổ Hà Nội, Lô cốt phía Bắc)
Thành Hà NộiCột cờ Hà Nội trên một tấm bưu thiếp đầu thế kỷ XX
-PHOTO :LE TONKIN (1884-1885) by Dr.Hocquard.52 photos
Charles-Édouard Hocquard (1853 - 1911) was a French medical doctor and explorer, famous for being a photographer.
1885_ Duyệt binh tại Hà Nội vào ngày 14 tháng 7 năm 1885
1884-1885_Halte de coolies dans le Déo-Van"(Những người phu xe dừng lại ở Deo-Van)
1884-1885_Porte de la citadelle de Bac-Ninh par laquelle entrèrent les français.(Cổng thành Bắc Ninh nơi quân Pháp tiến vào)
1884-1885_Ambassade envoyée au Général Millot par la Cour de Hué.(Triều đình Huế cử sứ thần đến gặp Tướng Millot)

Năm 1886 mới xây Tháp Rùa bằng gạch. Thời điểm chụp bức ảnh này, trên nóc Tháp Rùa có phiên bản tượng Nữ Thần Tự do của nhà điêu khắc Pháp August Bertholdi
Tượng bà đầm xòe trên đỉnh Tháp Rùa từ năm 1890 đến năm 1896.Nó chỉ cao 3 thước và đã được đem đến Hà Nội chính xác vào ngày 15 tháng Ba năm 1887 vào dịp Triển lãm của chính phủ Bảo hộ Pháp đầu tiên ở Việt Nam.Tượng do điêu khắc gia Pháp rất nổi tiếng vẽ kiểu là Fédéric August Bartholdi.
Tượng bà đầm xòe tại vườn hoa Cửa Nam từ 1896 đến 1945.
Tượng bà đầm xòe tại vườn hoa Cửa Nam


Phác họa tượng Paul Bert và tượng bà đầm xòe trên đỉnh Tháp Rùa quay mặt vào nhau

Vườn hoa Chi Lăng. Trong dân gian, người Hà Nội vẫn thường gọi đây là vườn hoa Canh Nông, do người Pháp xây dựng vào thời Pháp thuộc và đặt tên vậy vì ở đó từng có một bức tượng hình người nông dân kéo cày.
Đến ngày 7 tháng 10 năm 2003 vườn hoa Chi Lăng được gắn biển, đổi tên thành Công viên V.I Lê Nin.



"Pagode des supplices" (chùa khổ hình). Thấy trong chùa có nhiều hình tượng của điện diêm cung dưới địa ngục nên lính Pháp gọi là "pagode des supplices" (chùa khổ hình)'.
Chợ phiên làng Giấy năm 1907
Lễ khai mạc Triển lãm đã được tổ chức trước đó bằng các lễ kỷ niệm hoành tráng và long trọng vào ngày 26 và 28 tháng 2 năm 1902. Ngày 26 tháng 2, trước sự chứng kiến của Hoàng đế An Nam Thành Thái, Toàn quyền Paul Doumer đã long trọng trao tặng Huân chương Công trạng mới tại đại sảnh của Cung điện Chính cho những người bản xứ có thành tích đặc biệt xuất sắc trong việc thúc đẩy sự phát triển của các lĩnh vực công nghiệp hoặc nghệ thuật. Hai ngày sau, cầu Doumer và tuyến đường sắt nối Hà Nội với cảng Hải Phòng đã được khánh thành.
Ngoài Triển lãm, thành phố Hà Nội, vui tươi, thanh lịch và quyến rũ theo phong cách châu Âu, với những đại lộ rộng trồng nhiều cây xanh, những đại lộ dài được thắp sáng bằng điện, cùng vẻ đẹp kỳ lạ như tranh vẽ ở khu vực quê hương, nơi công nhân An Nam và thương gia Trung Quốc tụ tập, tạo nên một điểm thu hút vô cùng thú vị.
Các tuyến đường chính của thành phố được kết nối bởi mạng lưới xe điện rất toàn diện, kết nối trung tâm với các ngôi làng xung quanh.



Các phòng trưng bày và gian hàng trưng bày các sản phẩm từ Pháp và các thuộc địa của Pháp, cũng như các sản phẩm từ các nước phía Nam Viễn Đông: Philippines, Malaysia, Malacca, Ấn Độ thuộc Anh và Hà Lan, Xiêm, Miến Điện, v.v. Phía sau cung điện lớn là các gian hàng của phía Bắc Viễn Đông: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan.
![]() |
Lũ lụt và sụp đổ
"Chuyện cổ tích tội nghiệp năm 1902, cơn mưa phùn đầu tiên đã nhấn chìm mọi thứ chỉ sau vài tuần! Cung điện Grand Palais được xây dựng để trường tồn ư? Nó đã sụp đổ trong cơn bão đầu tiên, phá hủy một bộ sưu tập khó quên của Trường phái Viễn Đông Pháp."
Nhà Đấu xảo Hà Nội
-VIDEO : Worlds Fairs, part 14, Exposition of Hanoi, Vietnam 1902.
VIEW :Joaquim Antonio « Vues de l'exposition d'Hanoi 1902 » Cette collection rassemble les photographies de l'exposition de Hanoi de 1902-1903 prises par le photographe Joaquim Antonio (1857-1912
Trong tà áo dài truyền thống và chiếc khăn đóng chỉnh tề, các nghệ nhân xưa không chỉ mang theo nhạc cụ, mà còn mang theo cả tâm hồn và bản sắc của người phương Nam ra thế giới. Một góc nhìn tĩnh lặng nhưng đầy kiêu hãnh về diện mạo cha ông ta hơn một thế kỷ trước




























































































































































No comments:
Post a Comment